Próba i karat – system mierniczy dla złota

Próby złota

Złoto jest znane i cenione na całej ziemi. Jednak różne kraje w różny sposób określają jego czystość i wartość. Jeśli jedziesz w odległe kraje lub, po prostu, lubisz dużo wiedzieć, spójrz czym różnią się systemy europejskie od amerykańskich i tych z Dalekiego Wschodu. Od czasu odkrycia złota, stało się ono częścią naszego życia. Dla wielu ludzi złoto to nie tylko metal szlachetny, to także inwestycja.

Złoto można znaleźć w skorupie ziemskiej, w morzach, rzekach i roślinach. W naturze złoto występuje w postaci żył. Pobocznie występuje w formie napływowego złoża jako wolny metal lub w połączeniu z innymi metalami. Złoto odnajdowane jest także przy wydobywaniu srebra i miedzi. Może zaskakiwać fakt, ale to prawda, że dla uzyskania jednej uncji złota (31,10 grama) wydobywa się ponad 17 ton rudy metalu. Mimo wszystko ten wysiłek się bardzo opłaca.

Ponieważ złoto bardzo rzadko występuje w czystej postaci, a czasami nawet celowo łączone jest z innymi metalami lub stopami, wymyślono systemy miernicze, które określają stopień czystości złotego przedmiotu. Jest kilka systemów mierniczych, które koneser znać powinien.

W Europie panuje system tzw. prób, które odnoszą się nie tylko do złota, ale i innych metali szlachetnych. Próba złota to nic innego, jak informacja o ilości czystego złota (lub innego metalu) w danym stopie. Ten stosunek procentowy wyrażany jest w częściach tysięcznych. (złoto o próbie 999, oznacza, iż wyrób składa się z 999 części złota oraz pozostałej do tysiąca części innego metalu).

W Stanach Zjednoczonych oraz w krajach orientalnych używa się innego systemu mierniczego, a mianowicie skali karatowej. Słowo karat pochodzi od greckiego karation, włoskiego carato i arabskiego qirat. Wszystkie wyrazy oznaczają owoc z drzewa chleba świętojańskiego. Ziarnko chleba świętojańskiego formalnie używane było jako miara na wagach dalekowschodnich bazarów.

Na szczęście oba te systemy są łatwo porównywalne i nie sposób pomylić się w obliczeniach czy zestawieniach. A oto tabela porównawcza obu systemów mierniczych czystości złota:

Tabele czystości złota

Złoto w procentach – System europejski – System karatowy

100 % – .999 – 24 K

95,83% – .958 – 23 K

91,6 % – .916 – 22 K

87,6 % – .875 – 21 K

75,0 % – .750 – 18 K

58,3 % – .583 – 14 K

37,5 % – .375 – 9 K

Określenie karat jest prawie identyczne z caratem, który określa wagę kamieni szlachetnych. Trzeba pamiętać, że w Indiach oba te terminy stosowane są wymiennie.

fot. pixabay.com