Przejdź do treści

Zachować Cenny Blask: Konserwacja Złota i Srebra

Przedmioty z metali szlachetnych są nie tylko cenne, ale także piękne – zasługują więc na szacunek i gorliwą konserwację. Aby uniknąć wszelkich zadrapań i śladów nie do naprawienia, należy przechowywać je w przeznaczonych do tego celu opakowaniach.

Złote sztabki zazwyczaj otrzymujemy od razu w menniczym opakowaniu, tzw. CertiCardzie, który stanowi nie tylko ochronę złota przed zniszczeniem, ale i certyfikat jakości produktu. Monety natomiast umieszczane są zwykle w przezroczystych kapslach pozwalających na oglądanie monety bez jej wyjmowania.

Często zbieramy jednak także stare monety lub złote przedmioty, których stan pozostawia wiele do życzenia. Niektóre zabrudzenia wymagają prostych czynności, które możemy wykonać nawet w domowym zaciszu, jednak zanim zabierzemy się do konserwacji, warto zaznajomić się z tematem. Oto kilka porad:

Dla nadania złotu matowego lub naturalnego efektu, wystarczy proste gumowanie. Aby wyczyścić mocno zabrudzony złoty przedmiot, zatapiamy go w wodzie z mydłem, którą należy gotować przez około 10 minut. Jeśli przedmiot pokryty jest tłuszczem, wystarczy proste przetarcie watą nasączoną benzyną do zapalniczek. Aby usunąć ślady twardego lutowania, przedmioty z czystego złota mogą być zamoczone w czystym kwasie azotowym na około pół dnia.

W przypadku srebra konserwacja przebiega nieco inaczej. Przedmioty z czystego srebra czyścimy za pomocą irchy lub gumki. Przedmioty wyjątkowo zabrudzone mogą być włożone w 10 proc. roztwór amoniaku. Jeśli ślady na srebrnych przedmiotach nie schodzą za pomocą takiego czyszczenia, wystarczy podgrzać je do czerwoności (temperatura poniżej 900 stopni), a następnie zagotować w wodzie wymieszanej z 10-procentowym kwasem siarkowym. Uwaga – używanie takich środków jest jednak niebezpieczne, więc lepiej pozostawić to specjalistom.

Warto pamiętać, że złotych i srebrnych monet nie wolno polerować. Polerowanie poprawia niekiedy wygląd monety, ale efekt jest krótkotrwały, a skutki uboczne takiej „konserwacji” mogą całkowicie zniszczyć nasze zbiory. Polerowanie monety persidolem ingeruje w strukturę metalu i niszczy patynę, co doprowadza do wytarcia wystających elementów i spadku wartości numizmatu. A to przecież ostatnie, czego życzyłby sobie kolekcjoner…

30 komentarzy do “Zachować Cenny Blask: Konserwacja Złota i Srebra”

    1. Złotą biżuterię to szczerze mówiąc nie wiem… Natomiast pamiętam jak moja mama srebro czyściła pastą do zębów ;) Nie mniej są to domowe i mało fachowe porady.

    2. Srebrną biżuterię możesz czyścić w gorącej wodzie z solą kuchenną, sodą oczyszczoną i octem (dowolne proporcje, ale nie przegiąć z solą). Wystarczy włożyć do takiego roztworu folię aluminiową i na niej położyć zabrudzone przedmioty. Resztę zrobi za nas chemia :) Po wyjęciu przetrzeć szmatką lub wypolerować przy użyciu chociażby pasty do zębów. Ale ja wolę polerować kawałkiem naturalnej skóry (np. wewnętrzna strona paska do spodni) i bez żadnych specyfików.

      Złotą biżuterię można czyścić w podobny sposób.

      Są też specjalne pasty polerskie do różnych metali sprzedawane w tubkach jak pasta do zębów. Na 1 raz nie warto kupować, bo to jakieś 30zł/szt. (jakieś 150g), ale jak się ma tego więcej do czyszczenia albo po prostu pracuje się z biżuterią na co dzień to warto zainwestować.

      1. Witajcie,
        popieram metodę Grzesia. Tak możecie doskonale wyczyścić srebrną biżuterię, sztabki i monety bulionowe. Zazwyczaj stosuję naczynie żaroodporne, wyłożoną folią aluminiową – taką do pieczenia. Następnie wykładam na tę folię srebro. Im czystsze srebro, tym szybciej widać efekty. Zasypuję srebro solą i zalewam gorącą wodą. Należy uważać jeżeli biżuteria zawiera np. bursztyny, bowiem mogą popękać od wysokiej temperatury. Teraz trzeba poświęcić trochę czasu. Czasami proces traw kilkanaście godzin, a czasem 2 dni. Po takiej terapii wszystkie siarczany (brudne ciemne naloty powstałe od tłuszczu) jakie zagościły na naszym srebrze, albo odpadną samoistnie, przesiadając się na aluminium, albo należy im troszkę pomóc mechanicznie. Oczywiście odradzam wszelkie szczoteczki, pasty, itp. Po kąpieli w soli czyścimy srebro w zwykłym płynie do mycia naczyń i to tylko palcem. Do srebra próby 925 możemy użyć jakiejś miękkiej szmatki. Pamiętajcie, że czyste srebro nie lubi potu, tłuszczu i wielu innych czynników.

        1. Zatem „czyste srebro nie lubi potu, tłuszczu” poprzedzone „i to tylko palcem” może wydawać się kontrowersyjne. Chyba, że palec odtłuszczony…
          Czarny nalot to nie siarczany ale siarczek srebra. W „kwaśnej” atmosferze nie trzeba dotykać palcami aby się pojawił. Na szczęście zanieczyszczenie powietrza związkami siarki mamy dziś jakby mniejsze.

  1. Nieumiejętne czyszczenie numizmatów jest dla wytrawnego numizmatyka wręcz ZBRODNIĄ!
    Ja swoich monet w ogóle nie czyszcze, nie poddaję żadnym zabiegom, a patyna która przez wieki zdobi monetę, nadaje jej najcenniejszy blask.

    1. Też lubię takie monetki – mają niewątpliwie swój urok – i właśnie o ile nie jest to moneta kolekcjonerska bo wtedy „historyczny nalot” nie wpływa dobrze na cenę.

  2. W szczególnych przypadkach zabrudzeń bądź uszkodzeń warto oddać swoje złote lub srebrne monety w ręce specjalistów, niż bawić się w domowym zaciszu w chemika.

  3. Biżuterię można czyścić woda z mydłem,czy srebro pastą do zębów to sprawdzone metody, ale z numizmatami trzeba uważać,można zrobić więcej szkody niż pożytku.

      1. Dokładnie. Biżuterię można wyczyścić stosując się do powyższych rad. Wystarczy kupić specjalny płyn w pracowniach złotniczych. Trzy minuty i lśni:)Numizmaty pozostawmy fachowcom:)

  4. Jeszcze nie zdarzyło mi się czyścić złotych przedmiotów, ale jeśli chodzi o srebro, to nieraz zastanawiałem się jak można uchronić nasze monety, srebrną biżuterię itd. od procesu utleniania.

    1. Można poddać rodowaniu. I o ile w przypadku srebrnej biżuterii to całkiem popularny zabieg, o tyle nie zdecydowałbym się na rodowanie numizmatów. Zatracą się ich walory takie jak chociażby mieszany stempel (lustro i matowy) i całość będzie wyglądać jak polerowana podróbka. Trochę szkoda ;) Kapselki i odpowiednie warunki przetrzymywania (z dala od wszystkiego co ma kwaśny odczyn) powinny załatwić sprawę.

  5. Srebrne monety WSPÓŁCZESNE baaardzo brudne/spora ilość:
    wrzucamy luzem do niedużego pojemnika z tworzywa sztucznego. Kładziemy na wierzch jedną-dwie poduszeczki żelu do prania do pralek automatycznych (obojętnej marki). Zalewamy wrzątkiem 2 cm. powyżej monet. Przykrywamy czymś, żeby za szybko nie wystygło. Odstawiamy na bok na 5-7 dni.
    Po tym czasie delikatnie dokładnie płuczemy letnią wodą, a potem zimną, dosłownie w palcach.
    Suszymy bez przecierania. Np. kładąc na suchym ręczniku, a potem obracając.
    Jak spod sztancy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.